Ολοκληρωτική αποδοχή: ένα εργαλείο για ψυχική υγεία. Γράφει η Μύρια Ιωάννου, PhD, Εγγεγραμμένη Κλινική Ψυχολόγος #677
Πολλές φορές μας συμβαίνουν αρνητικά πράγματα στα οποία δεν έχουμε κανένα έλεγχο: δεν μπορούμε να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο άλλοι άνθρωποι συμπεριφέρονται ή παλεύουμε με την πραγματικότητα επειδή αυτά που περνάμε είναι επώδυνα. Σκέψου πόσες φορές τον τελευταίο καιρό είπες «Δεν θα έπρεπε να ήταν έτσι τα πράγματα», σκέφτηκες «Αποκλείεται, κάτι θα μπορεί να γίνει» και συνέχισες να παλεύεις με καταστάσεις στις οποίες στην πραγματικότητα δεν μπορούσες να αλλάξεις κάτι. Πόσες φορές δυσκολεύτηκες να αποδεχθείς την πανδημία και τις συνέπειες της, μια ασθένεια, ένα κοινωνικό στερεότυπο, το σχόλιο ενός άλλου ατόμου, το θάνατο, την ανυπόφορη κίνηση στο δρόμο, μια εξέλιξη στη ζωή σου που δεν ήθελες με τίποτα να φανταστείς. Αυτό πιθανόν να είχε ως αποτέλεσμα να βιώνεις ακόμη περισσότερη απογοήτευση, θυμό, απόγνωση, θλίψη, φόβο και δυσφορία.
Η ολοκληρωτική αποδοχή έχει να κάνει με το να αποδεχθεί ένα άτομο την πραγματικότητα σε καταστάσεις που είναι εκτός του ελέγχου του. Αποτελεί μια δεξιότητα που μας βοηθά να νιώθουμε καλύτερα, αναγνωρίζοντας ότι η ζωή αναπόφευκτα εμπεριέχει δυσφορία. Να αποδεχθούμε ότι ο πόνος είναι κομμάτι της ζωής μας και ότι τα στρεσσογόνα γεγονότα δεν θα σταματήσουν να συμβαίνουν, καθώς δεν είναι στον έλεγχο μας. Αυτό που είναι στον έλεγχο μας είναι η επιλογή του αν θα αντιδράσουμε με προθυμία εστιάζοντας στο τι μπορούμε να αλλάξουμε εμείς για να ζούμε μια πιο αποτελεσματική ζωή, ή του αν θα αντιδράσουμε με πανικό, αποφυγή ή άρνηση της κατάστασης. Η ολοκληρωτική αποδοχή έχει να κάνει με το να αντιλαμβανόμαστε την κατάσταση ως είναι, χωρίς να αρνούμαστε τα γεγονότα ή να κολλάμε στις σκέψεις μας ρωτώντας «Γιατί να συμβεί αυτό σε μένα;», «Γιατί να συμβεί αυτό τώρα;», «Είναι άδικο!».
Ακολουθούν κάποιες πρακτικές συμβουλές για την ανάπτυξη της ολοκληρωτικής αποδοχής, με βάση την Διαλεκτική Συμπεριφορική Θεραπεία:
1. Αρχικά, παρατήρησε ότι αρνείσαι, ή παλεύεις με την πραγματικότητα (π.χ., «Δεν θα έπρεπε να είναι έτσι!»)
2. Υπενθύμισε στον εαυτό σου ότι η μη ευχάριστη πραγματικότητα είναι απλά έτσι και ότι δεν μπορεί να αλλάξει (π.χ., «Αυτό έχει συμβεί»)
3. Εξάσκησε την αποδοχή με ολόκληρο τον εαυτό σου (π.χ., παρατήρησε τις σωματικές σου αισθήσεις, κάνε τεχνικές χαλάρωσης όπου χρειάζεται)
4. Εάν βιώνεις δυσκολία, φαντάσου πώς θα άλλαζαν τα πράγματα εάν αποδεχόσουν αυτό που μοιάζει μη αποδεχτό. Θυμήσου ότι η αποδοχή δεν σημαίνει ότι η κατάσταση σου αρέσει, ότι τα παρατάς και δεν προσπαθείς να κάνεις κάτι, ή ότι δεν είσαι αρκετά καλός/ή για να μπορέσεις να αλλάξεις την κατάσταση. Αποδοχή σημαίνει ότι δέχεσαι την πραγματικότητα χωρίς να παλεύεις με την προσπάθεια να αλλάξεις πράγματα που δεν είναι στον έλεγχο σου.
5. Επέτρεψε στον εαυτό σου να νιώσει την απογοήτευση, τη θλίψη ή/και το πένθος για την κατάσταση.
6. Αναγνώρισε ότι η ζωή μπορεί να αξίζει να τη ζεις, ακόμη κι αν υπάρχει πόνος.