Πώς να προετοιμάσουμε το παιδί για την επόμενη σχολική χρονιά
Η προετοιμασία ενός παιδιού για την επόμενη τάξη δεν είναι απλώς ζήτημα αγοράς σχολικών, νέων βιβλίων ή επιλογής δραστηριοτήτων ή ακόμη και φροντιστηιρίων. Αυτά, αν και σημαντικά, αποτελούν μόνο την «εξωτερική» πλευρά της οργάνωσης. Η πραγματική προετοιμασία αφορά τη στάση του παιδιού απέναντι στη μάθηση, την ανάληψη ευθύνης και την ενίσχυση της αυτονομίας του.
Ανασκόπηση της προηγούμενης χρονιάς
Ένα πρώτο βήμα είναι να αφιερώσουν οι γονείς λίγο χρόνο σε μια ήρεμη συζήτηση με το παιδί τους. Σε αυτήν τη συζήτηση, το παιδί χρειάζεται να αναλογιστεί:
• Τι το βοήθησε πραγματικά να μάθει καλύτερα;
• Τι δεν λειτούργησε;
• Μήπως οι πολλές ώρες ιδιαίτερων μαθημάτων;
• Μήπως η έλλειψη συγκεντρωμένης προσωπικής μελέτης;
• Μήπως η δυσκολία να θέσει ρεαλιστικούς στόχους;
Αυτή η ανασκόπηση βοηθά το παιδί να ξεχωρίσει τα θετικά και τα αρνητικά, ώστε να προχωρήσει με μεγαλύτερη σαφήνεια στη νέα χρονιά.
Η ανάληψη ευθύνης από το παιδί
Η νέα σχολική χρονιά είναι ευκαιρία να αναλάβει το παιδί μεγαλύτερη υπευθυνότητα. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται να συμμετέχει ενεργά:
• Στον προγραμματισμό της μελέτης του.
• Στη διαμόρφωση της καθημερινής του ρουτίνας.
• Στον καθορισμό των στόχων του.
Είναι σημαντικό να μάθει να διαχωρίζει τα «θέλω» της καθημερινής του χαράς από τους βραχυπρόθεσμους στόχους (καλή πορεία στο σχολείο) και τους μακροπρόθεσμους στόχους (επιλογές για το πανεπιστήμιο ή την επαγγελματική του πορεία). Όσο περισσότερο συμμετέχει το παιδί στον σχεδιασμό, τόσο περισσότερο ενισχύει την υπευθυνότητα και την αυτονομία του.
Ο ρόλος των γονέων
Ο ρόλος των γονέων είναι καθοριστικός, όχι όμως ως «διαχειριστές» της ζωής του παιδιού, αλλά ως υποστηρικτές του:
• Να το ενθαρρύνουν να μείνει σταθερό στους στόχους του.
• Να το βοηθούν να μη ματαιώνεται από τις δυσκολίες.
• Να του δείχνουν ότι το «θέλω» (η χαρά, η ξεκούραση, η διασκέδαση) μπορεί και πρέπει να συνδέεται με τον στόχο («να πάω καλά στο σχολείο» και μακροπρόθεσμα «να πετύχω στη ζωή μου»).
Προσοχή στο άγχος
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται ώστε οι γονείς να μην παρασυρθούν από το δικό τους άγχος και το μεταφέρουν στο παιδί. Αν το κάνουν, υπάρχει ο κίνδυνος να παγώσουν την πρωτοβουλία του.
Πολλές φορές, οι γονείς καταλήγουν να τρέχουν οι ίδιοι περισσότερο από το παιδί, με αποτέλεσμα να εγκλωβίζονται σε έναν φαύλο κύκλο απογοήτευσης και ματαιώσεων. Όμως ξεχνούν ότι το παιδί είναι μια ξεχωριστή προσωπικότητα που χρειάζεται να βρει τον δικό του ρυθμό, να καλλιεργήσει τις δικές του δεξιότητες και να μάθει με τον δικό του τρόπο.
Η μάθηση ως αγώνας ζωής
Η πραγματική προετοιμασία για τη νέα χρονιά δεν αφορά μόνο τα μαθήματα. Αφορά κυρίως την καλλιέργεια δεξιοτήτων ζωής – της υπευθυνότητας, της αυτοπειθαρχίας, της νοοτροπίας μάθησης / growth mindset/ ψυχικής ανθεκτικότητας. Αυτά είναι τα θεμέλια ώστε το παιδί, μεγαλώνοντας, να γίνει ένας αυτόνομος και υπεύθυνος πολίτης.
